Powrót z Hiszpanii do Polski - formalności

Hiszpania jest popularnym kierunkiem wakacyjnym Polaków, a coraz więcej rodaków wybiera ten kraj również na swoje tymczasowe lub stałe miejsce zamieszkania. Jednak są i takie osoby, które po dłuższym pobycie w Hiszpanii decydują się na powrót nad Wisłę. O czym należy pamiętać, przeprowadzając się z ojczyzny Cervantesa do Polski?

Jakich formalności trzeba dopełnić w Hiszpanii?

Przed wyjazdem z Hiszpanii należy uregulować wszystkie kwestie związane z mieszkaniem i pracą. Warto zabrać się za to odpowiednio wcześnie, ponieważ niektóre formalności mogą potrwać kilka tygodni, a nawet miesięcy.

Wypowiedzenie umowy najmu

W przypadku wynajmu domu lub mieszkania należy dokonać formalnego wypowiedzenia umowy, ponieważ zaniechanie tego obowiązku może skutkować automatycznym przedłużeniem umowy (jest to tzw. ciche odnowienie). W Hiszpanii najemca może wypowiedzieć umowę po upływie 6 miesięcy od jej podpisania, informując o tym właściciela z co najmniej 30-dniowym wyprzedzeniem. Powiadomienie należy wysłać listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. Aby nie popełnić błędu i uniknąć niechcianego przedłużenia umowy lub zatrzymania depozytu, warto zwrócić się w tej kwestii do prawnika.

Rozwiązanie umów na media

Przed opuszczeniem Hiszpanii należy uregulować również inne kwestie związane z mieszkaniem. Najemca powinien zapłacić wszystkie zaległe rachunki i rozwiązać umowy z dostawcami mediów przepisanymi na siebie (np. woda, prąd, gaz, Internet, telewizja). Warto ustalić z dostawcami mediów końcowy odczyt liczników w dniu wyprowadzki. Jeżeli nie można zapłacić należności od razu, należy podać adres kontaktowy, na który zostanie wysłana końcowa faktura. W przypadku nierozwiązania umowy zużycie mediów przez nowych lokatorów będzie obciążać rachunek poprzedniego najemcy.

Uregulowanie spraw służbowych

Osoby zatrudnione na umowę o pracę powinny również zadbać o właściwe zakończenie stosunku pracy z pracodawcą. Umowę można rozwiązać za porozumieniem stron lub jednostronnie z odpowiednim wyprzedzeniem. Przy dobrowolnej rezygnacji z pracy pracownik ma obowiązek zachowania 15 dni wypowiedzenia, chyba że układ zbiorowy (convenio colectivo) albo umowa przewidują inaczej. Termin ten jest powszechnie stosowany w przypadku umów na czas nieokreślony, a także przy stanowiskach kierowniczych średniego i wyższego szczebla.

Następnie pracownik powinien skompletować dokumenty potwierdzające zatrudnienie w Hiszpanii. Są to w szczególności:

• zaświadczenie od pracodawcy o zakończeniu pracy (certificado de empresa);
• umowa o pracę (contrato de trabajo);
• paski płacowe (nóminas).

Formalności związane ze świadczeniami

Warto zwrócić się do hiszpańskiego systemu ubezpieczeń społecznych (Seguridad Social) o wydanie Vida Laboral - raportu przedstawiającego historię zatrudnienia w Hiszpanii. Dokument ten może być potrzebny do uzyskania międzynarodowego formularza PD U1 potwierdzającego okresy zatrudnienia lub pracy na własny rachunek. Dzięki temu praca w Hiszpanii zostanie wliczona do stażu pracy przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych, świadczeń pracowniczych czy ubiegania się o rentę lub emeryturę. Dokument PD U1 można uzyskać w urzędzie pracy właściwym dla miejsca zamieszkania (Servicio Publico de Empleo Estatal).

Transkrypcja aktu urodzenia

W przypadku rodzin z dziećmi mogą być potrzebne dodatkowe formalności. Jeżeli dziecko urodziło się już w Hiszpanii, należy wystąpić z wnioskiem o wpisanie (transkrypcję) zagranicznego aktu urodzenia do polskiego rejestru stanu cywilnego. Można to zrobić w dowolnym urzędzie stanu cywilnego w Polsce lub za pośrednictwem konsula w Hiszpanii. Do wniosku należy dołączyć m.in. hiszpański akt urodzenia wraz z tłumaczeniem wykonanym przez tłumacza przysięgłego lub konsula.

Dokument tożsamości dla dziecka

Następnie trzeba wyrobić dziecku dowód tożsamości - sam akt urodzenia nie wystarczy do wyjazdu z dzieckiem za granicę. W tym celu, po dokonaniu transkrypcji aktu urodzenia, należy złożyć wniosek o wydanie dowodu osobistego lub paszportu, co można zrobić przez Internet lub w urzędzie. Podczas pobytu w Hiszpanii najlepiej udać się do konsulatu i wyrobić dziecku paszport, który umożliwia podróżowanie po całym świecie. Złożenie wniosku o paszport wiąże się z automatycznym nadaniem dziecku numeru PESEL.

Skompletowanie dokumentów szkolnych

Przed wyjazdem rodzice powinni pamiętać również o zabraniu dokumentów potwierdzających uczęszczanie dziecka do hiszpańskiej szkoły. Zgodnie z polskim prawem może to być:

• świadectwo, zaświadczenie lub inny dokument stwierdzające ukończenie szkoły lub kolejnego etapu edukacji za granicą; lub
• świadectwo, zaświadczenie lub inny dokument wydane przez szkołę za granicą, potwierdzające uczęszczanie ucznia przybywającego z zagranicy do szkoły za granicą i wskazujące klasę lub etap edukacji, który uczeń ukończył w szkole za granicą, oraz dokument potwierdzający sumę lat nauki szkolnej ucznia lub pisemne oświadczenie dotyczące sumy lat nauki szkolnej ucznia.

Dokumenty zagraniczne umożliwiają zapisanie dziecka do polskiej szkoły na początku lub w trakcie roku szkolnego. Dyrektor polskiej szkoły może zakwalifikować ucznia na odpowiedni rok nauki, semestr lub do odpowiedniej klasy również przy uwzględnieniu wieku ucznia lub opinii rodzica lub pełnoletniego ucznia.

Rozliczenia podatkowe

Przed wyjazdem warto również zwrócić się do biura rachunkowego, aby rozeznać się w swojej sytuacji podatkowej. Należy między innymi sprawdzić, czy będzie możliwe uzyskanie zwrotu nadpłaconego podatku dochodowego (IRPF - Impuesto sobre la Renta de las Personas Físicas). Ponadto osoby, które sprzedały własny dom lub mieszkanie, będą musiały uregulować podatek od zysków (IRPF) oraz prawdopodobnie lokalny podatek od wzrostu wartości gruntów (Plusvalía Municipal). Właściciele nieruchomości w Hiszpanii muszą również pamiętać o uiszczeniu gminnego podatku od nieruchomości (IBI - Impuesto sobre Bienes Inmuebles).

Jakich formalności należy dopełnić po powrocie do Polski?

Osoby, które przebywały w Hiszpanii przez wiele lat, powinny sprawdzić ważność swoich dokumentów (dowodu osobistego, prawa jazdy) i w razie potrzeby wyrobić nowe. Ponadto należy zgłosić swój przyjazd w urzędzie gminy, przy czym dotyczy to osób, które wcześniej zgłosiły swój wyjazd i przebywały za granicą powyżej 6 miesięcy. Trzeba również zameldować się na pobyt stały lub czasowy w ciągu 30 dni od przybycia. Następnie należy zadbać o ubezpieczenie zdrowotne i zarejestrować wszystkich przybyłych w lokalnej przychodni. Rodzice muszą zapisać dzieci do polskiej szkoły. Osoby, które wróciły własnym samochodem zarejestrowanym za granicą, muszą w ciągu 30 dni przerejestrować auto w wydziale komunikacji.

Artykuł został zweryfikowany pod kątem merytorycznym przez ekspertów z Polonijka - Polonijna Szkoła Podstawowa.