Precyzyjna diagnoza – klucz do właściwego leczenia zespołu jelita drażliwego i SIBO

SIBO i zespół jelita drażliwego (SII) mogą dawać podobne objawy kliniczne, jednak z punktu widzenia funkcjonowania organizmu i sposobu leczenia są to odmienne jednostki chorobowe.

Torrevieja, 23 stycznia 2026 r. Tysiące pacjentów cierpiących na ból brzucha, wzdęcia, gazy oraz zaburzenia rytmu wypróżnień przez lata żyło z diagnozą zespołu jelita drażliwego (SII), nie odczuwając pełnej poprawy mimo stosowania standardowych terapii. W wielu przypadkach za tymi objawami może kryć się inna, mniej znana, lecz coraz częściej rozpoznawana jednostka chorobowa – przerost bakteryjny jelita cienkiego (SIBO).

„SIBO i SII mogą mieć podobne objawy kliniczne, ale są to różne jednostki chorobowe zarówno pod względem mechanizmu powstawania, jak i leczenia" – wyjaśnia dr Gerardo Blanco, specjalista gastroenterologii w szpitalu Quirónsalud Torrevieja. „Podczas gdy SII jest rozpoznaniem czynnościowym, opartym na objawach i kryteriach klinicznych, SIBO ma konkretną przyczynę organiczną: nieprawidłowy rozrost bakterii w jelicie cienkim, który zaburza wchłanianie i motorykę jelit".

Przyczyny tych schorzeń układu pokarmowego

Zespół jelita drażliwego (SII) jest częstym zaburzeniem trawiennym powodującym objawy takie jak ból brzucha, wzdęcia czy zmiany rytmu wypróżnień, mimo że nie stwierdza się widocznych zmian strukturalnych w przewodzie pokarmowym. Jego podłoże jest złożone i wiąże się m.in. z zaburzeniami motoryki jelit, nadwrażliwością trzewną, stresem, przebytymi infekcjami oraz zaburzeniami równowagi mikrobioty jelitowej.

W przypadku przerostu bakteryjnego jelita cienkiego (SIBO) objawy pojawiają się, gdy dochodzi do nadmiernego namnażania się bakterii w odcinku jelita, w którym ich liczba powinna być niewielka. Może to wynikać z zaburzeń motoryki jelit, przebytych operacji lub długotrwałego stosowania niektórych leków. Nadmierna proliferacja bakterii prowadzi do intensywnej fermentacji pokarmów, co skutkuje powstawaniem gazów i dolegliwościami brzusznymi.

Diagnostyka SIBO

„SIBO może współistnieć z innymi chorobami przewodu pokarmowego, takimi jak choroba Crohna czy nawet sam zespół jelita drażliwego, co utrudnia jego rozpoznanie" – wyjaśnia dr Gerardo Blanco z Hospital Quirónsalud Torrevieja.

Właśnie ze względu na podobieństwo objawów kluczowe jest rozróżnienie obu schorzeń, aby zastosować właściwe leczenie. W przypadku zespołu jelita drażliwego (SII) diagnoza opiera się przede wszystkim na ocenie klinicznej objawów, takich jak nawracający ból brzucha czy zaburzenia rytmu wypróżnień, oraz na wykonaniu badań pozwalających wykluczyć inne choroby układu pokarmowego.

Natomiast rozpoznanie SIBO wymaga wykonania badań specyficznych. Najczęściej stosowany jest test oddechowy – prosta i nieinwazyjna metoda pozwalająca wykryć nieprawidłową fermentację bakteryjną w jelicie cienkim. W wybranych przypadkach stosuje się bardziej złożone i dokładne badania, takie jak posiew aspiratu jelitowego uzyskanego podczas endoskopii.

„Prawidłowa diagnoza robi ogromną różnicę i pozwala uniknąć sytuacji, w której pacjent przez lata zmaga się z objawami niewłaściwie kontrolowanymi. Dlatego proces diagnostyczny powinien zawsze odbywać się pod nadzorem specjalisty" – podkreśla gastroenterolog.

Kompleksowe podejście dla poprawy jakości życia

Dr Blanco zwraca również uwagę na znaczenie unikania autodiagnozy i samoleczenia, co jest szczególnie częste wśród pacjentów poszukujących szybkich rozwiązań w internecie lub w mediach społecznościowych. „Leczenie powinno być indywidualnie dopasowane i uwzględniać historię choroby, odpowiednie badania diagnostyczne oraz właściwą opiekę medyczną, która może obejmować dietę, farmakoterapię oraz wsparcie dietetyczne".

Dzięki prawidłowemu ustaleniu przyczyny dolegliwości w wielu przypadkach pacjenci odczuwają znaczącą poprawę samopoczucia i jakości życia – co jest bardzo pozytywnie oceniane zarówno przez specjalistów, jak i samych pacjentów.