Santa Pola odzyskuje ponad pięć tysięcy ton piasku ze swoich plaż

W hiszpańskiej miejscowości Santa Pola wdrożono innowacyjny system zarządzania resztkami morskiej roślinności, który pozwala na jednoczesną ochronę środowiska, regenerację wybrzeża oraz rozwój gospodarki obiegu zamkniętego. Dzięki temu rozwiązaniu udało się odzyskać tysiące ton piasku, który naturalnie ubywa z plaż.

Czteroetapowy proces oczyszczania i odzysku piasku

Tylko w minionym roku (2025) służby oczyszczania odzyskały aż 5 316 m³ piasku (co przekłada się na ponad pięć tysięcy ton) z wyrzuconych na brzeg fragmentów trawy morskiej – Posidonia oceanica. Większość odzyskanego materiału (74%) pochodziła z plaż wschodnich, w szczególności z Varadero i Santiago Bernabeu, a pozostałe 26% z plaż zachodnich.

Zebrana z miejskich plaż posidonia jest transportowana do wyznaczonych stref, gdzie oddziela się ją w zależności od plaży, z której pochodzi. Następnie trafia do specjalnej maszyny przesiewającej, gdzie przechodzi skrupulatny, czteroetapowy proces:

1. Pierwsze przesiewanie: Oddzielenie najgrubszej materii.
2. Drugie przesiewanie: Wydobycie grubszych włókien posidonii.
3. Trzecie przesiewanie: Oddzielenie znacznie drobniejszych włókien, które wciąż zawierają śladowe ilości piasku.
4. Czwarte przesiewanie: Uzyskanie w 100% czystego piasku.

Czysty piasek jest magazynowany w oddzielnych stosach (odpowiadających konkretnym plażom), poddawany analizie jakościowej, a następnie transportowany z powrotem na swoją pierwotną plażę.

Gospodarka obiegu zamkniętego: drugie życie posidonii

Oprócz niemal stuprocentowego odzysku piasku, proces ten zakłada również pełne wykorzystanie samej rośliny. Oczyszczona posidonia nie staje się odpadem, lecz użytecznym surowcem.

Dzięki współpracy z badaczami z Uniwersytetu w Alicante oraz lokalnymi firmami (takimi jak Mediterranean Algae), materia organiczna z posidonii znajduje zastosowanie w:

• Produkcji naturalnych kosmetyków.
• Wytwarzaniu nawozów i organicznych podłoży.
• Pracach badawczych nad tworzeniem ekologicznych paneli budowlanych.

Dlaczego posidonia nie jest na bieżąco usuwana z plaż?

Widok stosów roślinności na plaży często budzi pytania, a nawet skargi turystów i mieszkańców, którzy mylnie biorą ją za zanieczyszczenia. W rzeczywistości jest to zjawisko w pełni naturalne i podlegające ścisłej ochronie prawnej.

• Ograniczenia sezonowe: Zgodnie z regionalnymi przepisami o ochronie łąk traw morskich i dobrymi praktykami ekologicznymi, posidonię można usuwać z plaż miejskich wyłącznie w okresie od 15 marca do 30 października. Przez resztę roku jest to surowo zabronione.
• Ochrona plaż naturalnych: Na plażach o charakterze naturalnym (np. La Gola, El Pinet na zachodzie oraz Calas de l’Aljub, Bancal de l’Arena, Calas del Cuartel i La Ermita na wschodzie) usuwanie resztek posidonii jest zakazane przez cały rok, z wyjątkiem ekstremalnych sztormów i potężnych nagromadzeń. Obecność rośliny zapobiega erozji i naturalnie chroni brzeg przed falami.

Obecność Posidonia oceanica na wybrzeżu nie jest oznaką brudu – wręcz przeciwnie. Świadczy o tym, że u wybrzeży Santa Pola znajduje się jedna z największych łąk tej rośliny, co gwarantuje wyjątkowe natlenienie, przejrzystość i doskonałą jakość wód w zatoce.