Śladami ognia i tradycji. Jak wygląda San Juan w Torrevieja?

Z redakcyjnego obowiązku (i czystej ciekawości!) postanowiliśmy sprawdzić, jak lokalna społeczność przygotowuje się do jednego z najbardziej widowiskowych hiszpańskich świąt – nocy San Juan. W tym celu wybraliśmy się na spacer w poszukiwaniu festiwalowych monumentów, znanych jako hogueras.

Główny punkt uroczystości w Torrevieja zlokalizowany jest na rogu ulic Calle San José i Calle Joaquín Chapaprieta, tuż obok parku Plaza del Molino. To właśnie tam zrzeszenie Foguera Molinos del Calvario stworzyło festiwalowe miasteczko. Co zastaliśmy na miejscu?

Klimat prawdziwego, sąsiedzkiego święta! Niewielki odcinek drogi został całkowicie zamknięty dla ruchu, ustępując miejsca tętniącemu życiu. Na odwiedzających czeka strefa gastronomiczna, gdzie można nabyć napoje i lokalne jedzenie, a dla najmłodszych przygotowano stragan ze słodyczami oraz wielką, pompowaną zjeżdżalnię. Serce miasteczka stanowi scena, na której podziwialiśmy piękne występy młodych artystek.

Wielki lew, Trump i Faraon, czyli serce San Juan

To, co najważniejsze i najbardziej widowiskowe, stało jednak na samym środku skrzyżowania. Mowa o hogueras – czyli misternie przygotowanych figurach z kartonu, drewna i plastiku, które już niebawem strawi ogień.

Centralnym punktem całej kompozycji (tzw. hoguera mayor) jest majestatyczna, gigantyczna głowa lwa w koronie z kwiatów. Wokół niej artysta zbudował wielowątkową opowieść: od małych afrykańskich naczyń i rzeźb, przez ostrą satyrę polityczną z postacią Donalda Trumpa uwięzionego w koszu z sianem, aż po olbrzymi, stylizowany grobowiec faraona. Z boku, nieco subtelniej, stoi druga, wyróżniona instalacja – to hoguera infantil, czyli mniejsza, urocza wersja dziecięca dedykowana najmłodszym, niosąca przesłanie miłości i ochrony planety.

Dlaczego figurki do nas „mówią”?

Spacerując wokół instalacji, szybko zauważyliśmy, że każda mniejsza scenka (tzw. ninot) ma swoją dedykowaną tabliczkę, zwaną po hiszpańsku cartela. To niezwykle ważny, literacki element tego święta. Twórcy figur (artistas foguerers) używają ich, by za pomocą poezji, rymowanek lub ciętego humoru wyjaśnić widzom ukryte przesłanie swoich dzieł. Jury festiwalowe ocenia nie tylko samą rzeźbę, ale też spójność i jakość tych literackich opisów!

Dla przykładu, pod figurą Donalda Trumpa twórcy bezlitośnie drwią z politycznych decyzji, pisząc na tabliczce:

„Po troglodycie spodziewano się niewielkiej ewolucji, ale bardziej zaskakuje ten, kto otoczony informacjami, nadal wznosi mury z paleolitycznymi ideami. Ponieważ niektórzy opuścili jaskinię... a inni po prostu udekorowali ją na nowo jako gabinet prezydencki.”

Z kolei przy mumii znajdziemy poetycką refleksję o ulotności życia i idei samego święta: „Faraon stworzył sarkofag, aby nie zniknąć, a we wznosimy hogueras... żeby zobaczyć, jak płoną!”.

Nasz werdykt: Gdzie na San Juan?

Podsumowując naszą reporterską wizytę, mamy dla Was jedną radę. Jeżeli planujecie specjalną podróż tylko po to, aby zobaczyć gigantyczne, kilkunastometrowe, spektakularne rzeźby, zdecydowanie wybierzcie Alicante – niekwestionowaną stolicę tego święta, gdzie setki monumentalnych figur zdobią niemal każdą dzielnicę z ogromną pompą.

Jeśli jednak jesteście na miejscu w Torrevieja i chcecie bez pośpiechu poczuć autentyczny, nienaruszony przez masową turystykę klimat tego święta, zobaczyć jak bawią się lokalni artyści i hiszpańskie rodziny, koniecznie wybierzcie się tu na spacer. Kameralność Torrevieja ma swój niepowtarzalny, hiszpański urok, który warto przeżyć na własnej skórze.

Więc jeśli macie ochotę zobaczyć te małe dzieła sztuki jeszcze przed ich wielkim finałem — pospieszcie się. 24 czerwca przyjdzie czas na cremá, czyli moment, kiedy płomienie pochłoną przygotowane przez artystów hogueras. Taka jest magia San Juan — tworzyć przez miesiące tylko po to, by jednej nocy pozwolić temu wszystkiemu odejść w ogniu.